Χτισμένο αμφιθεατρικά, σε υψόμετρο 180 μέτρα, το χωριό έχει πανοραμική θέα όλο τον κάμπος της Χώρας και το πέλαγος. Είναι από τα πιο παλιά χωριά της Σάμου, της ίδιας εποχής με τους Μύλους.
Η γη είναι γόνιμη και το κλίμα είναι ιδανικό για την καλλιέργεια της αμπέλου και της ελιάς. Άλλα προϊόντα του
Παγώνδα εξαιρετικής ποιότητας είναι η ξυλεία, το τυρί, το μέλι, τα λαχανικά και τα φρούτα.
Πολλά αξιοθέατα εκ των οποίων τα σημαντικότερα:
- Ο Ναός Αγίας Τριάδας. Επιβλητικός, πέτρινος ναός του 1872. Απέναντι λειτουργεί εκκλησιαστικό μουσείο με εικόνες του 17ου αιώνα και άλλα κειμήλια
- Ο Ναός του Χριστού του 16ου αιώνα έχει μαρμάρινο καμπαναριό κηρυγμένο μνημείο από το Υπουργείο Πολιτισμού.
- Ο Ναός Ζωοδόχου Πηγής
- Ο Ναός Αγίου Γεωργίου και ο Ναός της Παναγίας.
- Το Δημοτικό Σχολείο. Τώρα διαμορφώνεται σε πολύκεντρο και Λαογραφικό Μουσείο
- Τα Εξωκλήσια της Αγίας Παρασκευής, ο Άγιος Παντελεήμων, Παναγίτσα, Άγιος Κωνσταντίνος, Προφ. Ηλίας (σε περίοπτη θέση), Άγιος Ηλίας Χαμηλός, Αγία Τρίτη, Άγιος Γεώργιος, Παναγία Βάρδα, Άγιος Ιωάννης (Σαρακίνη), Άγιος Νικόλαος.
- Η Μονή Ευαγγελίστριας
- Το παλιό μηχανικό ελαιοτριβείο μέσα στο χωριό
- Οι ερειπωμένοι μύλοι στην περιοχή Καμάρα (Βουνό Λόγγος), Κρύο Νερό, κοιλάδα Ιμβράσου
- Τα δημοτικά πλυντήρια του 19ου αιώνα (Μεγάλη Βρύση)
Μεγάλα πανηγύρια οργανώνονται κάθε χρόνο της Αγίας Τριάδας, της Παναγίας, της Αγίας Παρασκευής και του Αγίου Παντελεήμονα
Ξεχωρίζει το έθιμο των αποκριών, ο Kαδής και η Γιορτή του Πατέρα, από τον Σύλλογο Κυριών Oμόνοια (πρώτη εβδομάδα Ιουλίου).
Τέλος ο Παγώνδας είναι η γενέτειρα του διηγηματογράφου Άλκη Αγγελόγλου κι του ποιητή και λογογράφου Κώστας Καραθανάσης.
